แหล่งท่องเที่ยวราชบุรี : หนังใหญ่ พิพิธภัณฑ์หนังใหญ่วัดขนอน
หนังใหญ่นั้น เป็นสมบัติทางวัฒนธรรมของไทย ซึ่งในอดีตได้รับการยกย่องว่าเป็นศิลปะการแสดงชั้นสูง มีประวัติอันยาวนานโดยมีหลักฐานการแสดงหนังใหญ่มาตั้งแต่สมัยอยุธยา มาจนถึงช่วงต้นรัตนโกสินทร์ ปัจจุบันมีเพียงสามคณะเท่านั้นที่ยังคงสืบสานการเชิดหนังใหญ่เอาไว้ คือหนังใหญ่วัดสว่างอารมณ์ จังหวัดสิงห์บุรี หนังใหญ่วัดบ้านดอน จังหวัดระยอง และหนังใหญ่วัดขนอน จังหวัดราชบุรี โดยหนังใหญ่วัดขนอนนั้น ได้มีการสร้างในสมัยรัชกาลที่ 5 ผู้ที่ริเริมในการแกะสลักตัวหนังคือ ท่านพระครูศรัทธาสุนทร (หลวงปู่กล่อม) ท่านมีความคิดที่จะสร้างหนังใหญ่ให้มีขนาดใหญ่กว่าเดิม โดยชุดแรกที่สร้างคือ ชุดหนุมานถวายแหวน ต่อมาได้สร้างเพิ่มอีก 9 ชุด ปัจจุบันมีตัวหนัง 313 ตัว จัดเก็บไว้ในพิพิธภัณฑ์วัดขนอน เป็นสมบัติของชาติที่วัดขนอนได้รับสืบต่อกันมา
ทั้งหนังใหญ่และศิลปะการแสดงอื่นๆของไทยเองต่างเผชิญปัญหาตด้านความนิยมตามการเปลี่ยนแปลงของยุคสมัยและการเข้ามาทดแทนของสื่อบันเทิงสมัยใหม่ ในปี พ.ศ. 2532 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเห็นคุณค่าในการแสดงและศิลปะในตัวหนังใหญ่ ทรงมีพระราชดำริให้ทางวัดช่วยอนุรักษ์หนังใหญ่ โดยจัดทำหนังใหญ่ขึ้นแทนชุดเก่าที่ชำรุด ซึ่งทางมหาวิทยาลัยศิลปากรเป็นผู้รับผิดชอบจัดทำ พระองค์ได้พระราชทานให้วัดขนอนนำมาใช้ในการแสดง ส่วนหนังใหญ่ชุดเก่าเก็บรักษาไว้ในพิพิธภัณฑ์วัดขนอนและมิให้นำไปทำการแสดง จึงทำให้คณะหนังใหญ่วัดขนอนกลับมามีชีวิตอีกครั้ง
ทางวัดขนอนเองจึงได้อนุรักษ์ศิลปะการแสดงโดยฟื้นฟูการแสดงหนังใหญ่ โดยมีการจัดแสดงหนังใหญ่วัดขนอนให้บุคคลทั่วไปและนักท่องเที่ยวได้ชมทุกวันเสาร์และอาทิตย์วันละหนึ่งรอบ มีโรงแสดงหนังใหญ่วัดขนอนเป็นสัดเป็นส่วน นักท่องเที่ยวสามารถเข้าชมได้โดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย
การสืบทอดและฟื้นฟูหนังใหญ่วัดขนอน นี้เองทำให้ได้รับการยกย่องให้เป็น 1 ใน 6 ชุมชนดีเด่นของโลกที่มีผลงานในการอนุรักษ์ฟื้นฟูมรดกวัฒนธรรมเชิงนามธรรม และได้รับรางวัลจากองค์กรยูเนสโก (UNESCO) นอกจากนั้นในทุกๆปี จะงานเทศกาลหนังใหญ่วัดขนอน ในระหว่างวันที่ 13 – 14 เมษายน ตั้งแต่ช่วงบ่ายจนถึงค่ำ
